4e Internationale toernooi van Parijs
door Piet Roozenburg
Met 106 deelnemers uit maar liefst 20 landen is het vierde internationale toernooi van Parijs uitgegroeid tot het - propagandistisch gezien - wellicht belangrijkste jaarlijks terugkerende evenement. Het organisatie-comité, gevormd door Antoine Almanza, André Wouters en Cyprien Laurelli (wethouder van sport van het 10e arrondissement van Parijs), mag de lof worden toegezwaaid die hen toekomt. Onder de niet traditionele damlanden c.q. de nog niet bij de FMJD aangesloten landen, telden we deelnemers uit Kameroen, Engeland en Schotland. Gespeeld werd wederom in het Espace Jemmapes in het centrum van Parijs, met ondersteuning van de Parijse waterleidingmaatschappij en het gemeentebestuur van het 10e arrondissement. Het toernooi werd gespeeld van 7 tot en met 14 mei.
Na 9 ronden Zwitsers werden de bovenste 10 plaatsen ingenomen door:
1. Valneris (Letland) 15
2. Schwarzman (Rusland) 14
3. Mogiljanski (VS) 13
4. Zock (Kameroen) 12
5. Hn. Meijer (Nederland) 12
6. Raimondi (Italië) 12
7. Guinard (Frankrijk) 12
8. R. Delhom (Frankrijk) 12
9. Agafonow (Rusland) 11
10. Koeperman (VS) 11
Opvallend goede klasseringen dus voor Zock, Raimondi, Luc Guinard en Raoul Delhom. Vooral als men bedenkt dat zij onder meer achter zich lieten Zoja Goloebjewa, Cock van Leeuwen, Abdoulaye Der, Keisels, Sjawel en Boezjinski, om enkele internationale reputaties te noemen. Jammer daarom dat voor dit toernooi - voor zover mij bekend - nog geen homologatie bij de FMJD is aangevraagd. Naar ik hoop, ben ik verkeerd ingelicht of wordt dit verzuim alsnog hersteld.
Hierna enkele flitsen, waarbij ik de keus moest beperken tot die notaties die te volgen waren. Hopelijk verschijnt er te gelegener tijd een partijenselektie.
In de tweede ronde bood Raoul Delhom in een halve hekstellingpartij hardnekkig weerstand aan Valneris.
Vanuit de diagramstand (zie volgende kolom) moest hij uiteindelijk echter toch in de Let zijn meerdere erkennen. Delhom speelde hier namelijk:
33...17‑21
Valneris-Delhom

Pas nu achtte Valneris de tijd rijp om de halve hekstelling, die hij op de 11e zet had ingenomen, vrijwillig te verbreken:
34.31‑26 21x32 35.38x27 22x31 36.36x27 1‑7 37.43‑38 7‑12 38.38‑32! 10‑15
38...23-28? mag uiteraard niet wegens 39.33x22 16-21 40.26x17 12x21 41.27x16 18x38 42.41-37 en schijf 16 loopt vrij door.
39.33‑29!
Een plaagstootje: 39...12-17 is nu verhinderd door 40.29-24.
39...15‑20
Hier viel 39...9-14 zeker te overwegen. Na de tekstzet dwingt wit een verdere verzwakking van het centrum af.
40.30‑25 12‑17 41.25x14 9x20 42.35-30 20‑25 43.30‑24 3‑9 44.39‑33 18‑22
Zwart is gedwongen tot het prijsgeven van terrein.
45.27x18 23x12 46.32‑28 13‑18
Meer weerstand biedt 46...12-18. Ter illustratie: 47.28-23 8-12 48.23-19 16-21 49.19x8 12x3 50.24-19 17-22 51.26x28 18-23 52.29x18 9-13 53.ad lib. 3x32.
47.41‑37 17‑21 48.26x17 12x21 49.28-23 8‑12 50.23‑19
Drukt de aanval door, terwijl de zwarte tegenaanval te laat komt.
50...12‑17 51.37‑32
Een noodzakelijke tussenzet.
51...17‑22 52.19‑14 9x20 53.24x15 21‑27 54.32x21 16x27 55.15‑10 27‑31 56.10‑5 31‑36 57.5‑46
En hier gaf zwart het terecht op, omdat 57...22-27 gevolgd wordt door 58.33-28.
In diezelfde tweede ronde doet Zock van zich spreken door Mogiljanski danig in het nauw te drijven.
Mogiljanski‑Zock
1.32‑28 19‑23 2.28x19 14x23 3.37‑32 10‑14 4.41‑37 5‑10 5.46‑41 17‑21 6. 35‑30 20‑25 7.33‑29 11‑17 8.30‑24 6‑11 9.31‑26 21‑27 10.32x21 16x27 11.37-31 14‑19 12.31x22 19x30 13.40‑35 18x27 14.29x18 12x23 15.35x24 8‑12 16.41‑37 3‑8 17.45‑40 13‑19 18.24x13 9x18
Neemt het initiatief, om dat niet meer prijs te geven.
19.40‑35 10‑14 20.38‑33 17‑22 21.34-30 25x34 22.39x30 23‑28 23.44‑39 11‑17 24.50‑45 8‑13 25.45‑40 18‑23 26.40‑34 15‑20 27.43‑38 13‑19 28.49-43 1‑6 29.30‑25 6‑11 30.34‑29 23x34 31.39x30 28x39 32.43x34 19‑23 33.34-29 23x34 34.30x39 2‑8 35.39‑33 8‑13 36.33‑28 22x33 37.38x29 17‑22! 38.35-30 11‑17!
Tot hier toe heeft Mogiljanski nog weinig bereikt tegen het onbevangen spel van zijn tegenstander. Hij had zich wellicht met afbraak van diens aanval door 39.37-32 tevreden moeten stellen, maar zoiets past weinig bij het ambitieuze karakter van de witspeler.
39.42‑38? 22‑28! 40.48‑42
Vermoedelijk heeft Mogiljanski de nu volgende afwikkeling overzien. Hij gaat een zwaar eindspel tegemoet, waarin hij alle zeilen moet bijzetten om een puntendeling in de wacht te slepen.
40...28‑32 41.37x28 20‑24 42.29x18 12x43 43.42‑38 43x32 44.47‑42 17‑22 45.30‑24 22‑28 46.24‑19 28‑33 47.42-37 32x41 48.36x47 33‑39
Met het volgende, gekonstrueerde partijverloop:
49.19‑13 7‑12 50.25‑20 39‑44 51.13‑9 4x13 52.20‑15 44‑49 53.15‑10 12‑18 54.47‑42! 18‑22 55.42‑37 49‑40 56.26-21 27x16 57.10‑4 40‑18 58.37‑32 16‑21 59.4‑15
En hier werd tot remise besloten. Ook onze eindspelredakteur heeft in dit verloop vergeefs naar winst gezocht.
In de zesde ronde smaakte dezelfde speler uit Kameroen het genoegen Iser Koeperman met een praktische kombinatie aan zijn zegekar te binden.
Zock-Koeperman

Koeperman speelde in de diagramstand 28...9‑13? en liet zich verrassen door 29.36‑31 27x36 30.26‑21 17x26 31.47-41 36x47 32.43‑39 47x33 33.39x10.
Een flinke opsteker voor de furore makende man uit Kameroen.
Een ronde later moest deze echter in Valneris zijn meerdere erkennen. Dat gebeurde als volgt:
Valneris‑Zock

1.32‑28 19‑23 2.28x19 14x23 3.37‑32 10‑14 4.41‑37 5‑10 5.46‑41 14‑19 6. 35‑30 20‑25 7.40‑35 15‑20 8.44‑40 20‑24 9.50‑44 10‑14 10.34‑29 23x34 11.40x20 25x34 12.39x30 14x34
Een opening die enigszins op de achtergrond is geraakt. Deze kwam onder meer voor in de 2e matchpartij Tsjizjow-Valneris, WK 1991.
13.31‑27 17‑21 14.44‑39 21‑26 15. 39x30 11‑17 16.45‑40 7‑11 17.40‑34 1‑7 18.43‑39 9‑14 19.48‑43 17‑21 20. 30‑25 3‑9 21.34‑30 18‑22 22.27x18 13x22 23.32‑27 21x32 24.38x18 12x23 25.36‑31 16‑21! 26.43‑38 23‑28! 27. 33x22 21-27
De bedoeling van het witte openingsspel is druk te ontwikkelen tegen zwarts linker vleugel. Tot hier toe heeft wit met deze opzet nog weinig voortgang geboekt.
28.41‑36 27x18 29.31‑27 7‑12 30.38‑32 8‑13 31.39‑33 12‑17 32.49‑43 11‑16 33.42‑38
33...18‑22 34.27x18 13x22
Deze ruil zal in terreinverlies resulteren. Het alternatief 33...17-21 lijkt me sterker.
35.32‑28 2‑8 36.43‑39 16‑21 37.39‑34 22‑27 38.34‑29 17‑22 39.28x17 21x12 40.33‑28 6‑11 41.47‑42 11‑17?
De beslissende fout, waarvan Valneris vakkundig gebruik maakt.
42.37‑32! 17‑21 43.42‑37 12‑17 44.28-23! 19x28 45.32x23
Natuurlijk: scheept zwart op met een krachteloze rechter vleugel.
45...8‑13 46.30‑24 17‑22 47.38‑33 13‑18 48.23x12 14‑19 49.24x13 9x7
Hoewel zwart nog lang weerstand zal bieden, is de race gelopen voor Valneris.
50.35‑30 7‑12 51.30‑24 12‑18 52.25‑20 27‑31 53.36x16 22‑27 54.37‑32 27x38 55.33x42 18‑22 56.20‑14 22‑27 57.24-20 27‑32 58.20‑15 32‑37 59.42x31 26x37
Het alternatief 58...26-31 is snel verliezend na 59.14-10.
60.14‑10 37‑42 61.16‑11 42‑48 62.11‑7 48‑30 63.7‑2
Hoewel Zock nog tot de 76e zet doorploeterde, was verlies onvermijdelijk. Maar je weet maar nooit: ook de beste breister laat wel eens een steekje vallen, en dat zullen we dadelijk nog zien.
In de achtste ronde zette Raoul Delhom een opvallend goede prestatie neer door Agafonow in een klassiek duel regulier te kloppen. De diagramstand geeft het beslissende moment weer:
Delhom-Agafonow

Agafonow, met zwart, staat uiterst precair. Niet goed is 49...23-29 wegens 50.25-20, 51.28-22 en 52.32x 14. Evenmin goed is het offer 49...14-20 50.25x14 19x10 51.28x19 17-22, want dat laat zwart na 52.19-13 22x31 53.13x22 een verliezend eindspel. Ditzelfde offer, uitgesteld met 49...17-21 50.39-33 12-17 51.44-39 en nu 51...14-20 enz. levert zwart ook al een dubieus eindspel op. Agafonow besloot daarom tot:
49...16-21! 50.27x16 18-22
Een korrekt offer dat hem inderdaad de remise had kunnen brengen, maar merkwaardig genoeg zal hij deze tot twee keer toe laten glippen.
51.16-11 22x33 52.11x22 23-28 53.32x 23 19x17 54.39x28 12-18 55.44-39 14-19 56.25-20 18-23 57.37-32 23-29 58.20-15 26-31
Nog niet de beslissende fout, maar zwart begeeft zich wèl op het hellende vlak. Remise brengend is 58...29-33, zoals we een zet later nog uiteen zullen zetten.
59.15-10 17-21?
De beslissende fout. Alsnog geeft 59... 29-33 remise, en wel als volgt: 60.39-34 33x22 61.42-38 (de kansrijkste), en nu òf 61...19-23! om op 62.10-4 te vervolgen met 62...22-28 =, òf 61... 31-36 62.10-4 22-28 63.32x14 36-41 64.34-29 (wat anders? 64.4-36 41-47 65.38-32 geeft evenmin winst wegens 65...17-22 66.36x4 47-41 =) 41-47 65.38-33 47-36 66.14-9 (wat anders?) 66...17-22 =, daar op 67.4-10 volgt 67...22-28!
De vraag rijst dan natuurlijk wèl of wit deze remise-varianten had kunnen voorkomen. Het antwoord moet vooralsnog ontkennend luiden, waarbij we de lezer enkele kurieuze spelgangen niet willen onthouden: 58.42-37 29-33 59.39-34 33x22 60.20-15 19-24! 61.15-10 17-21
analysediagram

62.10-5 (op 62.10-4 geeft 62...24-30 63.4x16 30x39 64.16-11 26-31! de bevrijdende remise) 62...22-27.
Nu lijkt 63.37-31 winst op te leveren, maar we komen dan in een remise-eindspelletje terecht. Men zie: 63...26x 28 64.5x37 21-26 65.37-41 26-31! 66.41-28 31-36 en wit mag niet 'passen', waardoor hij geen winstbrengend veld heeft. Evenmin baat 63.5-10 27x38 64.10-15 24-30 65.15x42 30x39 66.42-48, omdat zwart dan het reddende 66...26-31 speelt.
Dus 63.32-28 27-31 64.37-32, en ongelooflijk genoeg moet wit in remise berusten na 64...24-29! 65.34x23 31-36, daar steeds 66...26-31 volgt.
Met dank aan onze volijverige eindspelredakteur, met wie we dit eindspelletje uitspitten.
Na de tekstzet ging de partij snel voor Agafonow verloren:
60.28-22! 31-36 61.42-37 21-26 62.10-4 19-24 63.4-15 26-31 64.37x26 36-41 65.39-33
Een fraaie en verdiende overwinning vanuit een uiterst leerzame stand.
In de laatste ronde liet Valneris tegen de Italiaan Raimondi op de valreep onverwacht een steekje vallen, al zou hem de eerste plaats hiermee niet ontgaan, omdat zijn konkurrenten Schwarzman en Mogiljanski de punten deelden en de sensatie van vorig jaar dit keer uitbleef.
Valneris-Raimondi

In de diagramstand speelde Valneris nogal onnadenkend 66.28-23?, waarna Raimondi er als de kippen bij was om met 66.43-48! op slag de remise af te dwingen. Wit had 66.47-36! moeten spelen met een winnend afspel, al blijft nauwkeurigheid vereist.